مصطفی توکلی کارشناس آمایش سرزمین از ضرورت این علم در ایران و به ویژه جنوب شرق سخن می گوید.

6 ماه پیش
photo 2019 01 26 23 48 52 - مصطفی توکلی کارشناس آمایش سرزمین از ضرورت این علم در ایران و به ویژه جنوب شرق سخن می گوید.
Rate this post

مصطفی توکلی کارشناس آمایش سرزمین در گفت و گویی با خبرنگار پایگاه خبری اصل ماجرا از ضرورت این علم در ایران و منطقه جنوب شرق ایران سخن می گوید.

توکلی در این گفت و گو ابتدا این گونه آمایش سرزمین را تعریف کرد:  آمایش سرزمین به عنوان بالادست ترین سند برنامه ریزی کشور ، سعی دارد با تنظیم روابط متقابل میان سه عنصر انسان ، فضا و فعالیت ضمن بهره گیری حداکثری از ظرفیت های موجود ، مناسب ترین برنامه در راستای دست یابی به توسعه ای پایدار را فراهم سازد. در این بین بررسی ظرفیت های اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، زیست محیطی و در نهایت امنیتی به منظور رسیدن به هدف یاد شده اجتناب ناپذیر است .

 

این کارشناس افزود: داشتن چنین برنامه ای منسجمی برای هر جامعه ای یک الزام بدون جایگزین است کما اینکه آنچه امروز از آن به عنوان جهان توسعه یافته یاد می شود ، در اواسط قرن های ۱۹ و ۲۰ میلادی این مسیر را به منظور دست یابی به توسعه پایدار انتخاب و طی نموده اند. لکن امروز دراغلب جوامع جهانی از توسعه یافته تا درحال توسعه و توسعه نیافته میبینیم ه آمایش سرزمین دارای جایگاه ویژه و برجسته در سازماندهی فضای سرزمین است.

توکلی درباره  آمایش سرزمین در کشور ایران خاطرنشان کرد: در کشور ما هرچند سابقه برنامه زیری به دهه ۴۰ به صورت حرفه ای باز میگردد اما مطالعات جامع تحت عنوان برنامه آمایش سرزمین فراتر از دهه ۵۰ نیست . لکن با این وجود شاید بتوان تشتت و عدم انسجام سایر برنامه ها با برنامه آمایش سرزمین را از جمله دلایل و عوامل اساسی کشور در عدم دست یابی به اساسی ترین هدف آمایش سرزمین سعنی توسعه پایدار دانست. به گونه ای که علی رغم گذشت بیش از نیم قرن از تجربه های برنامه ریزی در سطوح مختلف فراملی ، ملی ، منطقه ای، ناحیه ای ، شهری و روستایی ، عدم تقارن و توازن و بی قرینگی از جمله ویژگی های اساسی پهنه سرزمینی است.

آمایش سرزمین در منطقه جنوب شرق کشور

توکلی در ادامه  بیان داشت: در این خصوص اگر ما خط فرضی از شهر مشهد به اهواز رسم کنیم با دو دنیای متفاوت ازنظر توسعه یافتگی مواه خواهیم شد. شمال غرب کشور توسعه یافته از جنوب شرق کشور است . شاید دو شهر زاهدان و کرمان را بتوان چهره های شاخص در این پهنه توسعه نیافته اما غنی از ظرفیت هایی دانست که در صورت سرمایه گزاری های لازم می توان از آن بهره برداشت ، دانست. چابهار و حاشیه های سواحل مکران در جنوب شرق کشور یکی از ظرفیت های استفاده نشده درفوق است . چابهار از نظر موقع جغرافیایی دارای یک موقعیت استارتژیک و البته با عملکرد فرا ملی است چابهار به عنوان یک مرکز ثقل میتواند تاثیر گزاری در حد جریان سازی اقتصاد آسیای جنوبی و آسیای مرکزی را داشته باشد. کشور های آسیای میانه به عنوان یک کشور های محصور در خشکی شناخته می شود. این کشور ها به منظور تبادلات اقتصادی با جهان نیازمند ارزان ترین و در عین حال امن ترین راه اند . چابهار می تواند این نقش را ایفا کند. همچنین چابهار دروازه شرق به بازارهای غرب است که می توان با سرمایه گزاری و پرورش این استعداد ها ، این جریان سازی عظیم اقتصادی را داشت.

کارشناس آمایش سرزمین ضمن ابراز نگرانی از چالش های موجود در زمینه آمایش سرزمین منطقه جنوب شرق کشور خاطرنشان کرد که در مسیر آمایش سرزمین این منطقه چالش هایی متوجه این امر است که می توان یک به یک آنها را بررسی کرد:

 چالش های زیست محیطی:

کمبود میزان بارندگی ، طولانی بودن دوره خشکی ، اقلیم گرم و خشک منطقه شرایط محیطی منطقه را به نحوی ترسیم کرده است که امکان اسکان جمعیت دراین منطقه را با محدودیت های جدی مواجه ساخته است. اگرچه ین عامل به عنوان یک محدودیت برای منطقه شناخته می شود ، اما درصورتی که بتوانیم باهوش عمل کنیم می توانیم باکمی سرمایه گزاری این منطقه را به قطب گردشگری طبیعی و وروزشی تبدیل کنیم که پرداختن به چند و چون آن منجر به اطاله کلام شده و از حوصله بحث خارج است. لکن جبران محدودیت های زیست محیطی بویژه بحران آب را میتوان با استفاده از ابزار تکنولوژی تا حدود بسیارزیادی کنترل کرد. در این زمینه استفاده از نیروگاه های هسته ای کوچک با قابلیت هایی که در شیرین سازی آب دریا دارند می تواند مفید به فایده باشد.

 چالش های اقتصادی- اجتمعی:

فقر ، فرقه گرایی،مهاجرت ، حاشیه نشینی و بسیاری دیگر ازمعضلات و مشکلات است که همه ناشی ازاثرات بازماندگی از توسعه است. که در صورت جریان سازی اقتصادی در این منطقه به احتمال بسیار قوی این موارد نیز رخت برخواهند بست.

چالش های فرهنگی:

که به دنبال چالشهای اجتماعی خود را در کالبد فرقه گرایی ، قوم گرایی و… (البته کمتر در این سوی مرزهای کشور) خود را نشان می دهدلکن قابل هدایت و کنترل  است .

چالش های امنیتی و سیاسی:

دیر زمانی نسیت که از ماجرای گروگان گیری چند سرباز کشورمان در این منطقه (جنوب شرق) می گذرد و حوادثی از این قبیل و فعالیت گروه های معاند قومی ، فرقه ای و تروریستی دراین منطقه می تواند مخرب جریان سازی اقتصادی چابهار باشد ، می توان با آوردن سرمایه ها ، امنیت هم آورد لکن دراین زمینه خیلی ها موافق امر نبوده و آن را یک ریسک بزرگ می پندارند. در حالی به اعتقاد بنده باید در این زمینه به خصوص باید این ریسک را به بهای توسعه منطقه جنوب شرق کشور (منظور از جنوب شرق کشور نه فقط استان سیستان بلکه استان های خراسان جنوبی و کرمان و هرمزگان نیز مد نظر است) به جان خرید.

توکلی در انتهای این گفت و گو گفت: اگر بخواهیم به عنوان جمع بندی مطالب بالا را تلخیص نماییم باید اذعان کنیم که آمایش سرزمین تنها دوای توسعه نیافتگی جنوب شرق کشور است و چابهار این ظرفیت را دارد که یک تنه کشور را از این بحران عدم توسعه یافتگی خارج کند.

جذب سرمایه ها ، ساخت و ساز و احیای بندر چابهار، توسعه انبار داری، توسعه راه آهن، راه اندازی خطراه آهن شمال شرق به جنوب شرق ، توسعه فرودگاهی در منطقه ، حل معضل آب از طریق روش های مرسوم (باورسازی ابر ، انتقال آب ، دریافت حق آبه دریاچه هیرمند ، استفاده از ظرفیت انرژی هسته ای و شیرین سازی آب و…) توسعه کاربری های شهری و روستایی و توسعه افقی آن ها و… از جمله راهکار هایی است که می تواند در قالب یک برنامه مدون آمایشی درآمده و ما محصول نهایی آن را چند دهه آتی برداشت کنیم.

Rate this post
2
برچسب ها :
نویسنده مطلب مدیر سایت

2 دیدگاه

  • محمد مهدی حسینی پناه
    4 ماه پیش

    با سلام
    قبل از هر چیز اینجانب از مطلبیی که در این خبر قرار داده شده بسیار سپاسگزارم مطالب بسیار جامع و علمی بیان شده اما با توجه به اینکه بنده دوره خبرنگاری را در خبرگزاری ایرنا گذرانده ام در متن خبر اشاره به مکان مصاحبه نشده سه عامل در یک خبر باید رعایت شود: چه کسی؟، کجا؟ و کی؟ اما در این مصاحبه مکان مشخص نشده لطفا در صورت لزوم مکان مصاحبه بیان شود. با تشکر فراوان

    • مدیر سایت
      3 هفته پیش

      سلام و تشکر از توضیحات شما
      قطعا استفاده خواهیم کرد از نظرات شما

رسانه های همکار