شما اینجا هستید
آخرین اخبار » اقتصاد نفتی و تاثیرات نامطلوب بر شهرهای ایران

اقتصاد نفتی و تاثیرات نامطلوب بر شهرهای ایران

علیرضا گروسی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری در گفت و گویی با خبرنگار اقتصادی پایگاه خبری اصل ماجرا از تاثیر منفی اقتصاد نفتی بر شهرنشینی در ایران خبر داد.

گروسی در ابتدای این گفت و گو عنوان کرد: اقتصاد نفت به‌عنوان اقتصاد تک‌محصولی در کشور ایران، سلطه عمیق بر اقتصاد کشور و همچنین تأثیرات عمیق بر شهرهای کشور را دارد. اصل ماجرا این می‌باشد که شهرهای کشورهای تولیدکننده نفت باوجود درآمدهای سرشار، کمتر سعادتمند می‌باشند.

photo 2019 05 04 08 311119 35 2 - اقتصاد نفتی و تاثیرات نامطلوب بر شهرهای ایران

این کارشناس خاطرنشان کرد: در خاورمیانه بیشتر صادرکنندگان نفت به‌شدت به تکنولوژی تولیدات کارخانه‌ای و حتی فرهنگ جهان توسعه‌یافته وابسته‌اند. بدین‌سان ملاحظه می‌گردد که اقتصاد نفت و به دنبال وابستگی به اقتصاد جهانی باگذشت سالیان طولانی هنوز هم نتوانسته بیشتر کشورهای صادرکننده نفت و شهرهای آن را به سعادت و رفاه اجتماعی برساند. شهرهای بزرگ ایران و هم‌چنین شهرهای تولیدکننده نفت در ایران نمونه و مثال واضح در این زمینه می‌باشند.

وضعیت شهرهای بزرگ ایران

علیرضا گروسی در ادامه به وضعیت شهرهای بزرگ ایران پرداخته و ابراز داشت: شهرهای بزرگ ایران به‌عنوان شهرهای یک کشور صادرکننده نفت به بوروکراسی اداری دچار هستند و از طرف دیگر وقتی بودجه یک وزارت خانه افزایش می‌یابد، کارمندان بیشتری استخدام می‌شوند اما طرح‌های مختص آن وزارت خانه به‌کندی پیش می‌رود. از سوی دیگر رشد شدید شهری در کشور ایران بر اثر اقتصاد نفتی، سبب ایجاد شهرهای مسلط ازجمله تهران، مشهد، اصفهان و دیگر مادر شهرهای منطقه‌ای می‌گردد که سبب شهر گرایی ناسالم و عوارضی مثل آلونک‌نشینی، کمبود مسکن، تراکم و ترافیک بالا، آلودگی‌های هوا، آلودگی‌های صوتی، جدایی گزینی و افزایش شکاف طبقات اجتماعی و اقتصادی و … سبب ایجاد محیط زندگی تأسف‌بار در شهرهای کشور ایران شده است.

کارشناس جغرافیا و برنامه ریزی شهری هم چنین افزود:  اگر به‌طور تخصصی‌تر به مساله نگاهی بیاندازیم متوجه می شویم که در شهرهای کشورهای صادرکننده نفت، رشد سریع شهری و شهر گرایی فرصت‌های سودآوری در صنعت مسکن و ساختمان می‌شود. ازآنجایی‌که بیشتر دولت‌های وابسته به اقتصاد نفت در تجهیزات زیرساختی شهرها به‌ویژه شهرهای بزرگ سرمایه‌گذاری می‌کنند، سرمایه‌گذاری در احداث خیابان‌ها، استادیوم‌های ورزشی، بزرگراه‌ها، دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، فرودگاه‌ها و … سبب افزایش رونق صنعت ساختمان و در پی آن بورس‌بازی در زمین‌های شهری می‌شود، سپس این عامل سبب رشد غیرمتوازن و آشفته شهری و در پی آن خدمات‌رسانی پرهزینه‌تر را بر شهر و شهروندان تحمیل می‌کند و درنهایت اینجاست که با تسلط جریان سود یابی بر جامعه، بسیاری از ارزش‌های مادی و معنوی جامعه به نابودی کشیده می‌شود.

گروسی با اشاره به تاثیر  منفی سود حاصل از فروش نفت در شهرها گفت:  نکته‌ی دیگر این می‌باشد که با سرمایه‌گذاری‌های کلان در بخش ساختمان که از سود فروش نفت حاصل می‌شود، رشد و توسعه شهری سبب تسلط و دست‌اندازی به زمین‌های حاشیه شهری و زمین‌های کشاورزی پیرامون شهرها می‌شود و این زمین‌های باارزش جزئی از سیستم مختل و بدقواره‌ی شهری می‌شوند که تولید مواد کشاورزی را به‌عنوان یکی از اساسی‌ترین عوامل در ابقای زندگی بشری را به مخاطره می‌اندازند.

مصرف گرایی بی رویه در شهرهای ایرانی

این کارشناس ضمن انتقاد از مصرف گرایی در شهرهای ایرانی تاکید کرد:  شهرهای کشورهایی که با اقتصاد نفتی سروکار دارند با توجه به نداشتن مهارت تولیدی و همچنین کشاورزی، به‌صورت شهرهای خدماتی می‌باشند که این عامل خودبه‌خود سبب افزایش واردات، افزایش مهاجرت به شهرها و خالی شدن روستاها، ترویج فرهنگ مصرف‌گرایی و تجمل‌گرایی در این شهرها می‌شود. نبود روحیه تولیدی و از طرف غلبه مصرف‌گرایی به‌مرورزمان که وضعیت اقتصادی شهروندان این شهرها به ویژه شهرهایی مثل تهران  را به چالش می‌کشد، از دیگر سو خانوارهای این شهرها را در دام مسائل و ناهنجاری‌های اجتماعی از قبیل اعتیاد، طلاق، بزه‌کاری و … قرار می‌دهد. این در حالی می‌باشد که ما به‌عنوان یک کشور اسلامی باید شهرهای ایرانی- اسلامی بسازیم برادری، برابری، احترام به حقوق دیگران و محترم شمردن اموال آن‌ها، یاد خدا، پیوستگی به هم و … از شاخصه‌های اصلی آن باشد و شهرها به‌عنوان یک پایگاه اجتماعی قوی سبب رشد و تعالی انسان و درنهایت ایجاد مدینه فاضله برای امت اسلامی گردد.

دانش آموخته جغرافیا و برنامه ریزی شهری با اشاره کردن به مشکلات شهرهای ایرانی گفت:  اگر یک نگاه کلی به وضعیت اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و کیفیت زندگی در شهرهای بزرگ ایران از جمله تهران، اصفهان، مشهد، تبریز، کرج، قم، کرمانشاه و … بی اندازیم به‌راحتی مسائل و معضلات شهری مثل آلودگی‌های زیست‌محیطی، ترافیک‌های خسته‌کننده، شکاف اجتماعی و اقتصادی، فقر و حاشیه‌نشینی، اعتیاد، طلاق، تجمل‌گرایی، از بین رفتن عطوفت اجتماعی و … را مشاهده خواهیم کرد. راهکار اساسی در این می‌باشد که با تغییر شیوه اقتصاد کشور از اقتصاد تک‌محصولی نفت به اقتصاد چندبعدی که مولد و تولیدگر، پویا و همچنین داخلی یا بومی بتوان وضعیت اقتصادی و توسعه اقتصادی و در پی آن وضعیت اجتماعی در شهرهای کشور را تغییر داد.

شهرهای تولید گر

گروسی در انتها با پیشنهاد شهرههای تولیدگر عنوان کرد:  شهرهای تولیدی اعم از صنعتی، کشاورزی، گردشگری و توریستی به‌جای شهرهای خدماتی افزایش یابد و مهاجرت روستا به شهر در کل سیستم جمعیتی کشور ایران با ایجاد زیرساخت‌های مناسب در روستاها و تقویت اقتصادی روستا کنترل و مدیریت شود. نکته دیگری که باید در نظر گرفت پس ایجاد و تقویت موارد مذکور، باید کالبد و فیزیک شهری در کشور ما بر اساس شاخص‌های شهرهای ایرانی- اسلامی باشد بجای آنکه از شیوه شهرسازی در کشورهای دیگر تقلید صرف گرفت.

 

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

پایگاه خبری اصل ماجرا | در کمتر از دو دقیقه، "اصل ماجرا" برای شما مهمترین وقایع اجتماعی، اقتصادی یا فرهنگی روز را بازگو میکند