نگاه امریکا به مذاکرات ایران و ژاپن چیست؟

2 ماه پیش
نگاه امریکا به مذاکرات ایران و ژاپن چیست؟
سفر نخست وزیر ژاپن فرصتی متفاوت/ نگاه امریکا به مذاکرات ایران و ژاپن چیست؟

نماینده عالیقدر سرزمین زخم خورده از پسر کوچولوی اتمی امریکا سفری سخت ، تاریخی و دشواری را به تهران آغاز کرده است. سفری که به هر سوی آن بنگری پیچیدگی و دشواربهای خاص خود را خواهد داشت.

156034936109928900 1 300x300 - نگاه امریکا به مذاکرات ایران و ژاپن چیست؟

سفر نخست وزیر ژاپن به ایران در چنین شرایطی فرصتی متفاوت برای ایران به حساب می آید که از جهات مختلف سیاسی قابل بررسی است.

این سفر در وهله اول در ابعاد جهانی مورد توجه است. شکی نیست که نگاه اکثر رسانه ها و بنگاههای بزرگ خبری به تهران معطوف شده و نبض سیاسی جهان تحت تاثیر سفر ” آبه ” به تهران قرار گرفته است. همه تحلیگران سیاسی می دانند که نتایج مذاکرات تهران چه اثراتی بر تنش راهبردی ایران و امریکا که در حال حاضر بزرگترین بحران فعلی جهان بشمار می آید،  خواهد گذاشت!

اما اهمیت این سفر برای ژاپن هم کمتر از اهمیت آن برای ایران و امریکا نیست. ژاپنی ها سربلند اقتصادی آسیا و جهان ، اما زیر چتر امنیتی امریکا هستند. معاهده ۱۹۵۱ سانفرانسیکو کار را برای ژاپنی ها از منظر استقلال واقعی سخت کرده است.

میانجیگری تهران فرصتی است برای توکیو تا از تحقیر ۷۰ساله رهایی یابد. ژاپن می داند در منطقه ای آکنده از کشمکش اتمی و استراتژیک یعنی شرق آسیا شدیدا آسیب پذیر است و می داند که خلق خلیج فارس دیگری در دریای چین جنوبی توسط امریکا تا چه حد برای کشورش خطر آفرین است و همچنین توکیو می فهمد که درگیری ایران و امریکا در غرب آسیا جریان تنفسی ژاپن را تا حد مختل می سازد.  شرایط موجود منطقه حرکت در میدان مین است و افزایش  تنش ها بین ایران و امریکا به مرحله خطرناکی رسیده است. حال وظیفه سنگینی به دوش ژاپن گذاشته شده است. نقشی که قاعدتا باید چین ایفاء میکرد حالا به ژاپن واگذار شده است.

156387894 300x300 - نگاه امریکا به مذاکرات ایران و ژاپن چیست؟

در سفر اخیر دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا به ژاپن وی به میانجی گری ژاپن  در حل اختلافات  آن کشور با  ایران، از دولت ژاپن خواست به دلیل روابط خوب با دولت جمهوری اسلامی ایران بین آن کشورو ایران میانجی گری کند.

این مساله امروز  تبدیل به مهمترین مساله جهانی شده و مبهم بودن نتایج احتمالی بر دشواریها و پیچیدگی های آن هم افزوده است. نماینده سرزمین زخم خورده از پسر کوچولوی اتمی امریکا در ۱۹۴۵ وظیفه تاریخی را بر عهده دارد.

و اما نگاه امریکا به مذاکرات تهران

شاید به جرات بتوان گفت که کاخ سفید و شخص دونالد ترامپ مشتاق تر از هر کشور و فرد دیگری به مذاکرات نخست وزیر سرزمین آفتاب تابان با رهبران سیاسی تهران نظر دارند.

دلایل امریکا خاص، متغیر و متفاوت تر از هر کشور دیگری است. زیرا برخلاف نگرانی های جهانی و منطقه ای و حتی بعضا متحدان امریکا در اروپا و آسیا از عواقب نشست تهران، امریکایی ها هم در بعد مثبت و هم بعد منفی فقط مشتاق نتایج این مذاکره اند. امریکا مسیر خود را در ارتباط با ایران تعیین کرده است و تغییر در سیاستهای فعلی امریکا در قبال ایران ولو در کوتاه مدت امکان پذیر نیست.

امریکا به دنبال متحد سازی با ایران در منطقه خاورمیانه به سلیقه خود است. امریکا ایران همسو با سیاست های خود را در منطقه می خواهد و خواهان خروج ایران از محور مقاومت و پیوستن ایران به محور تعادل است.

امریکا اتحاد با ایران را برای سیاست های جهانی خود بهتر و مطمئن تر از کشورهای عرب منطقه و حتی ترکیه و پاکستان می داند و دلیل اصلی نرم اخیر ترامپ و انتخاب ژاپن بعنوان واسطه ناشی از این اصل ژئوپلیتیک است.

حال اگر ایران پیام شینزو آبه را خوب درک کند شاید این فرصت بعنوان متفاوت ترین فرصت برای کنار زدن ابرهای تیره از آسمان روابط تهران و واشنگتن باشد.

اما سوال اینجاست که آیا نگاههای امریکا به ایران بر مبنای احترام متقابل و رعایت حقوق مردم ایران در سطوح مختلف است؟
آیا ایران با توجه به خط ومشی های فکری رهبران کاخ سفید که عمدتا ناشی از تفکر استثناء گرایی و برتر انگاری در نظام بین الملل بوده، باید یکطرفه چراغ سبز نشان بدهد؟

در ساختار سیاست خارجی امریکا در کنار اصول و رویکردهای متعدد، ۶ اصل اساسی و اولیه تاکید بر هژمونی امریکایی، برتری بر سایر ملت ها ، استثناء گرایی، در هر موضوعی اول امریکا ، آخر امریکا و تامین منافع ملی به هر قیمتی دارد.
این اصول نشان از رویه های یکسویه امریکا در نظام بین الملل دارد که این خود تزریق کننده بد بینی به اشکال مختلف در جامعه بین المللی دارد. دولت امریکا بارها اثبات کرده که برای منافع خود باید به ابزار زور و سلطه و فشار متوسل شود. امریکا بارها اثبات کرده که به بسیاری از طرفهای خود به چشم طعمه نگاه می کند. و هر وقت شرایط ایجاب بکند به رویکرد روی می آورد و دوست و دشمن هم برایش فرقی ندارد. منطق از نگاه امریکا متفاوت از عرف رایج جهانی است و … دهها موارد دیگر…

شرایط رفتاری امریکا با ایران از ۱۳۵۸تا به امروز تابع همین متغیرهای ذکر شده در بالا می باشد. و هیچگاه از این رفتار گامی عقب نگذاشته است.

180723110625 20180723 trump rouhani usa iran flags exlarge 169 300x300 - نگاه امریکا به مذاکرات ایران و ژاپن چیست؟

واقعیت تلخ در حال حاضر هم این است که لحن مهربانانه ترامپ تاکتیک واضح فریب بوده و هیچ تاثیری بر استراتژی “انزوا از بیرون و انسداد از درون” دولت وی در خصوص ایران ندارد. از طرفی برخلاف نظریات احساسی که توسط برخی افراد مبنی بر بی پایه و اساس بودن دشمنی امریکا با ایران مطرح می شود، موارد و مستندات متعددی وجود دارد که مصادیق خصومت را علنی می سازد. مثل مصادره میلیاردها دلار از دارایی نقدی و غیر نقدی ایران در امریکا گرفته تا سرنگونی هواپیمای مسافربری در خلیج فارس و …

این نکات برجسته اثبات می کند که رایزنی های میانجیگرانه با هر پیامی نمیتواند خیلی امیدوار کننده باشد.

لذا این ابرهای تیره در روابط ایران و امریکا ، قبل از ترک آسمان دو کشور ممکن است با رعد و برق های ترسناک و تگرگ و طوفان سیاسی همراه باشد.
تنها گذر زمان است که حقایق را در این زمینه آشکار خواهد کرد.
هر چند ایران می تواند با اعتماد مشروط به نقش نخست وزیر ژاپن ، بستر ساز تغییر در وضع خطرناک فعلی باشد.

یادداشت از دکتر کیومرث یزدان پناه استادیار دانشگاه تهران

jpg 300x300 - نگاه امریکا به مذاکرات ایران و ژاپن چیست؟

0
برچسب ها :
نویسنده مطلب مدیر سایت

بدون دیدگاه

رسانه های همکار